Çalışma süresini ve ödemeyi ayrı kayıtlarla takip etmek, aynı dönem için eksik veya mükerrer hesap yapılmasını önler.
Her ek saat aynı başlıkta değerlendirilmez
4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesinde, genel çerçevede haftalık kırk beş saati aşan çalışma için yüzde elli zamlı saat ücreti öngörülür. Sözleşmeyle haftalık süre kırk beş saatin altında belirlenmişse bu süreyi aşan, ancak kırk beş saate kadar olan çalışma bakımından yüzde yirmi beş zamlı karşılık düzenlenir. Denkleştirme, işin niteliği ve özel çalışma sınırları ayrıca değerlendirilir.
Fiilî çalışma çizelgesi oluşturun
İşe başlama ve bitiş saatlerini, ara dinlenmelerini ve çalışılmayan günleri ayrı sütunlarda toplamak yararlıdır. Ara dinlenmeleri kural olarak çalışma süresinden sayılmaz. Her gün için aynı saat aralığını varsaymak yerine dönem içindeki vardiya ve görev değişiklikleri kaydedilmelidir. Uzaktan çalışmada da görevlendirme ve işin yürütülmesine ilişkin kayıtlar önem kazanabilir.
Bordro ve ödeme karşılaştırması
Bordroda fazla çalışma satırı bulunması ile ilgili tutarın hangi çalışmayı karşıladığı aynı soru değildir. Banka ödemesi, bordro dönemi ve çalışma çizelgesi eşleştirilir. İmzalı belgelerin, çekincelerin ve diğer delillerin etkisi somut dosyada değerlendirilir. Hukuka uygun biçimde elde edilmiş görev yazışmaları ve giriş-çıkış kayıtları incelemeye yardımcı olabilir; başkasının hesabına veya kayıtlarına izinsiz erişilmemelidir.
Hesap öncesinde ayrılacak kalemler
Hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil çalışmaları, fazla mesaiyle bağlantılı olsa da kendi koşullarına sahiptir. Aynı saatlerin farklı kalemlerde tekrar hesaplanıp hesaplanmadığı kontrol edilir. Ödenmiş tutarlar, uygulanabilecek serbest zaman düzenlemesi ve talep edilen dönem netleştirilmeden tek bir toplam çıkarılması yanıltıcı olabilir. Saatlik ücret ve zam oranıyla yapılan örnek hesap, delil değerlendirmesinin yerine geçmez.
Görüşme için hazırlık listesi
- Dönemlere göre çalışma ve mola çizelgesi
- Vardiya listeleri ve mevcut giriş-çıkış kayıtları
- Bordrolar ve aynı dönem banka ödemeleri
- İş sözleşmesi, görev yazışmaları ve izin kayıtları
Sık sorulanlar
İşyerinde bulunduğum her saat fazla mesai midir?
İşyerinde bulunma ile hukuken çalışma süresinden sayılma her durumda aynı değildir. Molalar ve çalışma düzeni ayrıca incelenir.
Sadece tanık anlatımı yeterli olur mu?
Delillerin yeterliliği dosyaya göre değişir. Yazılı kayıtlar, bordrolar ve anlatımlar birbiriyle ilişkilendirilerek değerlendirilir.
Kaynaklar ve kapsam
Bu yazı 23 Ekim 2026 tarihinde yayımlanmıştır. Kaynak metinlerin ve yargı kararlarının somut olaya uygulanabilirliği ayrıca incelenmelidir. Yazı, kişiye özel hukuki görüş veya sonuç garantisi içermez.